Avukat Ümmühan Bedihağaoğlu
Köşe Yazarı
Avukat Ümmühan Bedihağaoğlu
 

DEMOKRASİ HUKUKA UYGUN İRADENİN KORUNMASIDIR

CHP kurultayıyla ilgili tartışmada sürekli “Siyasi Partiler Kanunu özel hükümdür, bu yüzden mutlak butlan uygulanamaz” deniliyor. Oysa hukukta hiçbir özel kanun, açık hukuksuzluğu meşrulaştırmaz.   Evet, SPK m.21 seçim itirazlarını düzenler. Ancak burada tartışılan mesele sıradan bir seçim itirazı değildir; bizzat kurultay iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığıdır. Eğer delegelerin iradesi baskı, menfaat temini, organize yönlendirme veya hukuka aykırı yöntemlerle şekillendirilmişse artık mesele sadece “seçim sonucu” değil, hukuken geçerli bir iradenin oluşup oluşmadığıdır.   Medeni Kanun’daki mutlak butlan ve yokluk kavramları tam da bu nedenle vardır. Çünkü hukuk düzeni, ağır hukuka aykırılıkla oluşmuş işlemleri “kesinleşti artık dokunulamaz” diyerek korumaz. Seçim kurulu süreci yönetmiş olabilir; ancak seçim kurulunun denetimi, sonradan ortaya çıkan organize hukuksuzluk iddialarını tamamen ortadan kaldırmaz.   “Sandık kuruldu, oy verildi, o halde her şey geçerlidir” yaklaşımı da doğru değildir. Hukukta şeklen yapılmış bir işlemin geçerli sayılması için serbest ve sakatlanmamış iradeye dayanması gerekir. Eğer delegelerin iradesini etkileyen sistematik bir organizasyon varsa burada sadece bireysel ceza sorumluluğu değil, kurultayın meşruiyeti de tartışılır hale gelir.   Ayrıca “delegeler kamu görevlisi değil, o yüzden rüşvet olmaz” savunması da esas meseleyi değiştirmez. Ceza hukukundaki suç tipi tartışması başka şeydir; siyasi parti içi demokratik iradenin hukuka uygun oluşup oluşmadığı başka şeydir. Bir fiilin teknik olarak rüşvet sayılmaması, hukuka aykırı menfaat ilişkisi olmadığı anlamına gelmez.   YSK’nın “tam kanunsuzluk yok” yönünde kesin bir esas kararı verdiği iddiası da abartılıyor. YSK’nın usulden veya görev alanı nedeniyle verdiği kararlar, hukuk mahkemelerinin ağır hukuka aykırılık incelemesini tamamen ortadan kaldırmaz. Çünkü mutlak butlan iddiası, seçim sonucundan çok hukuki işlemin temel geçerliliğine ilişkindir.   Asıl tehlikeli olan ise “siyasi partiler yargısal denetim dışında kalsın” anlayışıdır. Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Eğer bir kurultayın hukuka aykırı yöntemlerle şekillendiğine dair ciddi iddialar varsa, mahkemelerin “biz bakamayız” demesi değil, tam tersine bunu incelemesi gerekir.   Kısacası: • SPK özel kanundur ama ağır hukuksuzluğu koruyan zırh değildir. • Mutlak butlan, seçim itirazından farklı bir hukuki denetim mekanizmasıdır. • Delegelerin iradesini sakatlayan organize fiiller varsa kurultayın meşruiyeti tartışılır. • Ceza sorumluluğunun şahsi olması, kurultay işleminin geçerliliğini otomatik kurtarmaz. • Hukuk mahkemeleri, temel hukuka aykırılık iddialarını inceleme yetkisine sahiptir. • Demokratik meşruiyetin korunması için yargısal denetim şarttır.   Hukuk devleti, “seçim yapıldı bitti” demek değil; seçimin gerçekten serbest ve hukuka uygun iradeyle yapılıp yapılmadığını denetleyebilmektir. Demokrasi sadece sandık değildir; sandığın meşruiyetidir.   Bir kurultayda delegelerin iradesi baskıyla, menfaat ilişkileriyle veya organize müdahalelerle sakatlanmışsa, ortada gerçek anlamda demokratik bir seçimden söz edilemez. “Oy kullanıldı, sonuç çıktı” demek tek başına demokrasiyi garanti etmez. Çünkü demokrasi, serbest iradeye dayanır.   Bu yüzden hukuk devletlerinde seçim süreçleri yargı denetimine açıktır. Eğer ciddi hukuksuzluk iddiaları varsa mahkemelerin “seçim oldu, artık dokunulamaz” demesi değil, tam tersine demokratik meşruiyeti korumak için inceleme yapması gerekir.   Siyasi Partiler Kanunu seçim usulünü düzenler; ancak hiçbir kanun ağır hukuksuzlukları koruma altına alamaz. Mutlak butlan tartışmasının özü de budur: Eğer kurultayın oluşum iradesi baştan sakatlanmışsa, mesele sadece bir seçim sonucu değil, demokratik meşruiyet meselesidir.   Demokrasi, hukuka uygun iradenin korunmasıdır. Hukuksuzluk iddialarını “parti içi mesele” diyerek görmezden gelmek değil; şeffaf ve bağımsız yargı denetimiyle açıklığa kavuşturmaktır. Vanhaberleri  - Van haber  - Yerel Van Haber  - Yerel haberler 
Ekleme Tarihi: 23 Mayıs 2026 -Cumartesi

DEMOKRASİ HUKUKA UYGUN İRADENİN KORUNMASIDIR

CHP kurultayıyla ilgili tartışmada sürekli “Siyasi Partiler Kanunu özel hükümdür, bu yüzden mutlak butlan uygulanamaz” deniliyor. Oysa hukukta hiçbir özel kanun, açık hukuksuzluğu meşrulaştırmaz.
 
Evet, SPK m.21 seçim itirazlarını düzenler. Ancak burada tartışılan mesele sıradan bir seçim itirazı değildir; bizzat kurultay iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığıdır. Eğer delegelerin iradesi baskı, menfaat temini, organize yönlendirme veya hukuka aykırı yöntemlerle şekillendirilmişse artık mesele sadece “seçim sonucu” değil, hukuken geçerli bir iradenin oluşup oluşmadığıdır.
 
Medeni Kanun’daki mutlak butlan ve yokluk kavramları tam da bu nedenle vardır. Çünkü hukuk düzeni, ağır hukuka aykırılıkla oluşmuş işlemleri “kesinleşti artık dokunulamaz” diyerek korumaz. Seçim kurulu süreci yönetmiş olabilir; ancak seçim kurulunun denetimi, sonradan ortaya çıkan organize hukuksuzluk iddialarını tamamen ortadan kaldırmaz.
 
“Sandık kuruldu, oy verildi, o halde her şey geçerlidir” yaklaşımı da doğru değildir. Hukukta şeklen yapılmış bir işlemin geçerli sayılması için serbest ve sakatlanmamış iradeye dayanması gerekir. Eğer delegelerin iradesini etkileyen sistematik bir organizasyon varsa burada sadece bireysel ceza sorumluluğu değil, kurultayın meşruiyeti de tartışılır hale gelir.
 
Ayrıca “delegeler kamu görevlisi değil, o yüzden rüşvet olmaz” savunması da esas meseleyi değiştirmez. Ceza hukukundaki suç tipi tartışması başka şeydir; siyasi parti içi demokratik iradenin hukuka uygun oluşup oluşmadığı başka şeydir. Bir fiilin teknik olarak rüşvet sayılmaması, hukuka aykırı menfaat ilişkisi olmadığı anlamına gelmez.
 
YSK’nın “tam kanunsuzluk yok” yönünde kesin bir esas kararı verdiği iddiası da abartılıyor. YSK’nın usulden veya görev alanı nedeniyle verdiği kararlar, hukuk mahkemelerinin ağır hukuka aykırılık incelemesini tamamen ortadan kaldırmaz. Çünkü mutlak butlan iddiası, seçim sonucundan çok hukuki işlemin temel geçerliliğine ilişkindir.
 
Asıl tehlikeli olan ise “siyasi partiler yargısal denetim dışında kalsın” anlayışıdır. Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Eğer bir kurultayın hukuka aykırı yöntemlerle şekillendiğine dair ciddi iddialar varsa, mahkemelerin “biz bakamayız” demesi değil, tam tersine bunu incelemesi gerekir.
 
Kısacası:
• SPK özel kanundur ama ağır hukuksuzluğu koruyan zırh değildir.
• Mutlak butlan, seçim itirazından farklı bir hukuki denetim mekanizmasıdır.
• Delegelerin iradesini sakatlayan organize fiiller varsa kurultayın meşruiyeti tartışılır.
• Ceza sorumluluğunun şahsi olması, kurultay işleminin geçerliliğini otomatik kurtarmaz.
• Hukuk mahkemeleri, temel hukuka aykırılık iddialarını inceleme yetkisine sahiptir.
• Demokratik meşruiyetin korunması için yargısal denetim şarttır.
 
Hukuk devleti, “seçim yapıldı bitti” demek değil; seçimin gerçekten serbest ve hukuka uygun iradeyle yapılıp yapılmadığını denetleyebilmektir.
Demokrasi sadece sandık değildir; sandığın meşruiyetidir.
 
Bir kurultayda delegelerin iradesi baskıyla, menfaat ilişkileriyle veya organize müdahalelerle sakatlanmışsa, ortada gerçek anlamda demokratik bir seçimden söz edilemez. “Oy kullanıldı, sonuç çıktı” demek tek başına demokrasiyi garanti etmez. Çünkü demokrasi, serbest iradeye dayanır.
 
Bu yüzden hukuk devletlerinde seçim süreçleri yargı denetimine açıktır. Eğer ciddi hukuksuzluk iddiaları varsa mahkemelerin “seçim oldu, artık dokunulamaz” demesi değil, tam tersine demokratik meşruiyeti korumak için inceleme yapması gerekir.
 
Siyasi Partiler Kanunu seçim usulünü düzenler; ancak hiçbir kanun ağır hukuksuzlukları koruma altına alamaz. Mutlak butlan tartışmasının özü de budur: Eğer kurultayın oluşum iradesi baştan sakatlanmışsa, mesele sadece bir seçim sonucu değil, demokratik meşruiyet meselesidir.
 
Demokrasi, hukuka uygun iradenin korunmasıdır. Hukuksuzluk iddialarını “parti içi mesele” diyerek görmezden gelmek değil; şeffaf ve bağımsız yargı denetimiyle açıklığa kavuşturmaktır.
Vanhaberleri  - Van haber  - Yerel Van Haber  - Yerel haberler 
Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yerelvanhaber.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.