VAN KAHVALTISI: BİR ŞEHRİN DÜNYAYA YAYILAN KÜLTÜREL MİRASI

Sahil Yolu üzerinde kutlanan Dünya Kahvaltı Günü’ne Irak Kürdistan Bölgesi’nin önemli isimleri katılım sağladı. Uluslararası, ulusal ve yerel basında büyük yankı bulan etkinlik, Amerika’dan Hindistan’a Türkiye’nin büyükelçilik ve konsolosluklarında kutlanarak sosyal medyada #dünyakahvaltıgünü etiketiyle paylaşıldı.   Van’dan dünyaya armağan edilen Dünya Kahvaltı Günü etkinliği ve Irak Kürdistan Bölgesi’nden gelen heyetlerin Van izlenimleri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Suvat Parin tarafından kaleme alındı.    Etkinliğe katılan ve gelen heyetlerle görüşmeler yapan Prof. Dr. Suvat Parin’in değerlendirmeleri şu şekilde;   Bazı şehirler tarihleriyle, bazıları doğal güzellikleriyle, bazıları ise kültürel değerleriyle öne çıkar. Van ise tüm bu özelliklerinin yanında, dünyanın hiçbir yerinde benzeri olmayan zengin kahvaltı kültürüyle adını uluslararası alanda duyurmayı başarmış özel bir şehirdir. Van Kahvaltısı yalnızca bir öğün değil; paylaşmanın, misafirperverliğin, bereketin ve kültürel mirasın sofraya yansıyan en güçlü temsilidir. Yüzyıllardır Van’ın verimli yaylalarında üretilen süt ürünleri, bölgenin kendine özgü iklimi ve geleneksel üretim yöntemleriyle birleşerek eşsiz lezzetler ortaya çıkarmıştır. Van Otlu Peyniri, Murtuğa, Kavut, Van Cacığı, kaymak, bal, tandır ekmeği, Van Çöreği, Kavurmalı Yumurta, Van Pastası, Gül ve Ceviz Reçeli ile 20’yi aşkın yöresel ürünün aynı sofrada buluşması, Van Kahvaltısı’nı sıradan bir kahvaltı olmaktan çıkarıp kültürel bir deneyime dönüştürmektedir.   Bilindiği üzere Van Kahvaltısı; ilk olarak Van TSO öncülüğünde 2014 yılında 51 bin 793 kişinin katılımıyla gerçekleşen Dünyanın En Kalabalık Kahvaltı Sofrası Rekoru markalaşarak dünyaya açıldı. Van Kahvaltısı’nın dünya çapında tanınırlığı artırmak adına bu sefer yine Van TSO tarafından 2019 yılında Dünya Kahvaltı Günü ilan edildi. UNESCO süreci ve Dış İşleri Bakanlığı’nın destekleriyle her yıl Haziran ayının ilk pazar günü Dünya Kahvaltı Günü olarak kutlanmaktadır. Bu durum; üreticiden çiftçiye, esnaftan turizm sektörüne kadar geniş bir ekonomik ekosistemin oluşmasına katkı sağlayan bir zemin oluşturmaktadır. Bir şehrin marka değeri kolay oluşmuyor. Ancak Van, sahip olduğu bu gastronomik mirası koruyarak ve tanıtarak Türkiye'nin ve Dünyanın en güçlü gastronomi markalarından biri olarak adından söz ettirmeye başlamıştır. Dünya Kahvaltı Günü yalnızca yiyeceklerin bir araya gelmesinden oluşmaz; ailelerin buluştuğu, dostlukların pekiştiği, misafirlerin ağırlandığı ve kültürel değerlerin nesilden nesile aktarıldığı ve Van’ın ön plana çıktığı sosyal bir etkileşim günüdür. Bu yönüyle kahvaltı bir gastronomi ürünü olmanın ötesinde toplumsal hafızanın canlı bir taşıyıcısıdır. Dolayısıyla Van Kahvaltısı özelinde gelişen bu süreç kentimizin kıymetini küresel bir boyuta taşımaktadır.    Dünya Kahvaltı Günü'nün Önemi ve Tarihçesi   Kahvaltı, insanlık tarihinin en eski ve en evrensel alışkanlıklarından biridir. Ancak kahvaltının kültürel bir değer olarak dünya çapında kutlanması fikri, Van Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğünde uluslararası bir boyut kazanmıştır. Dünya Kahvaltı Günü'nün ortaya çıkışındaki temel amaç; kahvaltı kültürünü korumak, toplumların ortak sofralarda buluşmasını teşvik etmek ve gastronomi turizmine katkı sağlamaktır. Özellikle Van Kahvaltısının Guinness Dünya Rekorları'na girerek uluslararası alanda dikkat çekmesi, bu fikrin güçlenmesinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu özel gün sayesinde gastronomi turizmi gelişmekte, yerel üreticiler desteklenmekte ve kültürel mirasın korunmasına katkı sağlanmaktadır. Dünya Kahvaltı Günü, ülkeler arasındaki kültürel etkileşimi artıran, gastronomi diplomasisine katkı sunan ve yerel değerleri küresel platformlara taşıyan önemli bir organizasyon haline gelmiştir. Bugün Dünya Kahvaltı Günü, yalnızca bir kutlama değil; kültürlerin buluştuğu, şehirlerin kendilerini tanıttığı ve gastronominin evrensel bir dil haline geldiği uluslararası bir etkinlik olarak kabul edilmektedir.   Irak'tan Gelen Heyetle Dünyaya Açılan Van Kahvaltısı   Bu yıl Dünya Kahvaltı Günü kapsamında Irak Kürdistan Bölgesi’nden üst düzey bir heyet Van’ı ziyaret etti.  Heyette Erbil Valisi Omed Khoshnaw, Duhok Valisi Ali Tatar Tawfiq, Soran Valisi Halgord Şeyh Necib, Süleymaniye Vali Yardımcısı Ahmed Ali Ahmed, Soran Vali Yardımcısı Hakim Teli, Erbil Belediye Başkanı Karzan Abdulhadi Taha, Duhok Belediye Başkanı Millet Salim Mohammed, Duhok TSO Başkanı Shukri Jameel Norî, Erbil TSO yönetim kurulu, Barzani Vakfı Başkan Yardımcısı İbrahim Sameen Ali Wrmziyar, Erbil, Duhok ve Soran ilçe kaymakamları, turizm bakanlığı yetkilileri, gümrük müdürleri ve çok sayıda bürokrat yer aldı. Ağırlanan heyetin katılımcı profili incelendiğinde, organizasyonun yalnızca gastronomi temalı bir etkinlik olmanın ötesinde, bölgesel ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir diplomatik, ekonomik ve kültürel platform niteliği taşıdığı görülmektedir. Katılımcılar arasında Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Soran kentlerinden üst düzey kamu yöneticileri, belediye başkanları, ticaret ve sanayi odası temsilcileri, turizm yöneticileri, medya kuruluşlarının temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri yer aldı.   Bu durum Van Dünya Kahvaltı Günü’nün uluslararası boyutta dikkat çeken ve bölgesel iş birliklerine katkı sağlayan önemli bir organizasyon haline geldiğini göstermektedir. Erbil Valisi, Duhok Valisi, Soran Valisi, Süleymaniye Vali Yardımcısı, belediye başkanları, vali yardımcıları, kaymakamlar ve çeşitli kamu kurum müdürlerinin yer aldığı bir temsiliyet etkinliğe verilen önemin en somut göstergelerinden birini oluşturmaktadır.   Özellikle Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Soran gibi Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin önemli merkezlerinden üst düzey yöneticilerin Van’da bir araya gelmesi, şehirler arası ilişkilerin geliştirilmesi, kamu kurumları arasında iş birliğinin artırılması ve gelecekte gerçekleştirilebilecek ortak projeler açısından önemli bir fırsat oluşturmuştur. Bu ziyaret sayesinde yerel yönetimler arasında karşılıklı deneyim paylaşımı ve iletişim kanallarının güçlendirilmesi için uygun bir zemin oluşmuştur.   Heyette Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Vekili, yönetim kurulu üyeleri, Duhok Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı, meclis üyeleri ve iş insanlarının bulunması organizasyonun ekonomik boyutunu da ortaya koymaktadır. Van; Türkiye ile Irak Kürdistan Bölgesi sosyo-ekonomik ilişkilerde önemli bir konuma sahiptir. Bölge ülkeleriyle gerçekleştirilen ticaret hacminde Van’ın lojistik avantajları, sınır kapıları, ulaşım imkanları ve gelişen hizmet sektörü önemli rol oynamaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirilen temaslar, ticaret hacminin artırılması, yeni yatırım alanlarının oluşturulması, karşılıklı ticari heyet ziyaretlerinin artırılması ve özel sektör iş birliklerinin geliştirilmesi açısından önemli fırsatlara kapı aralamaktadır. Bu yönüyle etkinliğin Van’ın ekonomik potansiyelinin tanıtılması bakımından da başarılı  ve etkili bir işlev gördüğü söylenebilir.    Katılımcılar arasında Erbil Turizm Genel Müdürü, Turizm Bakanlığı fuarlar ve acenteler yetkilileri ile Amediye Turizm Müdürü gibi önemli isimlerin bulunması ise Van son yıllarda özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’nden gelen ziyaretçiler açısından önemli bir turizm destinasyona dönüşen girişimin güçlenmesi bir imkan anlamına gelmektedir. Alışveriş, gastronomi, sağlık ve kültür turizmi alanlarında önemli bir potansiyele sahip olan Van’ın bu avantajlarının doğrudan sektör temsilcilerine tanıtılması bu açıdan büyük bir önem taşımaktadır. Bu ziyaret sayesinde Van’ın turizm altyapısı, doğal güzellikleri, tarihi mirası ve gastronomik değerleri yerinde deneyimlenmiş, gelecekte gerçekleştirilebilecek ortak tanıtım çalışmaları için güçlü bir temel oluşturulmuştur. İyi değerlendirilebilirse turizm acenteleri ve kamu kurumları arasında kurulacak iş birlikleri sayesinde Van’a yönelik turist hareketliliğinin daha da artırılması mümkün olacaktır.   Heyette; Rudaw TV, Kürdistan TV, K24 gibi çok sayıda basın mensubu, medya sorumlusu ve halkla ilişkiler yöneticisi yer almıştır. Bu durum organizasyonun tanıtım gücünü önemli ölçüde artırmıştır. Özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’nde geniş izleyici kitlesine sahip medya kuruluşlarının etkinliği takip etmesi, Van’ın turizm, kültür ve gastronomi değerlerinin milyonlarca kişiye ulaştırılması açısından önemli olmuştur. Medya aracılığıyla gerçekleştirilen söz konusu tanıtım faaliyetleri uzun vadede Van’ın bölgesel marka değerine de katkı sağlayacaktır. Bu yönüyle medya katılımı organizasyonun en önemli kazanımlarından biri olarak değerlendirilmektedir.   Katılımcılar arasında Barzani Vakfı yöneticilerinin bulunması, organizasyonun sosyal ve kültürel ilişkiler açısından da önemsendiğini göstermektedir. Sivil toplum kuruluşları ve vakıfların katılımı, kültürel iş birliklerinin geliştirilmesi, sosyal projelerin desteklenmesi ve halklar arası ilişkilerin güçlendirilmesi açısından önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu tür temaslar, resmi kurumlar arasındaki ilişkilerin ötesinde toplumsal bağların da güçlenmesine katkı sağlamaktadır.   Van’daki Pergelin Ucu Kahvaltı Günü Vesilesiyle Çevreye Dokunmaya Başladı   Van için sıklıkla kullanılan “Pergelin sabit ayağı Van’da olunca diğer ucu Irak, İran, Azerbaycan ve Ermenistan’a değmektedir” ifadesi, aslında kentin sahip olduğu eşsiz coğrafi ve stratejik avantajı özetlemektedir. Tarih boyunca medeniyetlerin, ticaret yollarının ve kültürel etkileşimlerin kesişim noktasında yer alan Van; yalnızca Türkiye’nin doğuya açılan kapısı değil, aynı zamanda geniş bir bölgesel hinterlandın doğal merkezi konumundadır. Bu potansiyelin somut yansımalarından biri, Dünya Kahvaltı Günü vesilesiyle Irak Kürdistan Bölgesi’nden üst düzey bir heyetin Van’da ağırlanmasıyla görülmüştür. Kahvaltı kültürü etrafında başlayan bu temas, turizmden ticarete, kültürel iş birliklerinden ekonomik ilişkilere kadar uzanan çok boyutlu bir etkileşim alanının kapısını aralamıştır. Şimdi yapılması gereken, pergelin dönüşünü sürdürmek; Van’ın sahip olduğu bu doğal çekim gücünü bölgenin diğer ülkelerine ve pazarlarına da taşıyarak kenti uluslararası ölçekte daha görünür ve etkili bir merkez haline getirmektir.    Dünya Kahvaltı Günü kapsamında Irak Kürdistan Bölgesi’nden gelen heyetin ağırlandığı programın gastronomi diplomasisi, turizm diplomasisi, ticari ilişkilerin geliştirilmesi, kamu kurumları arası iş birliklerinin güçlendirilmesi ve bölgesel tanıtım faaliyetlerinin artırılması açısından önemli bir organizasyon olduğu söylenebilir. Söz konusu organizasyonun Van’ın uluslararası görünürlüğüne katkı sağladığı, bölgesel ilişkileri güçlendirdiği ve gelecekte gerçekleştirilecek ekonomik, kültürel ve turistik iş birlikleri için önemli bir zemin oluşturduğu ifade edilebilir.    Irak Kürdistan Bölgesi’nden gelen heyetle görüşen Prof. Dr. Suvat Parin bu konuda da şunları ifade etti: Heyetin Van ile İlgili Düşünceleri Çok Dikkat Çekici.   Duhok Valisi: Bölge Halkları Olarak Bir Arada Yaşamanın İmkânlarını Artırmalıyız   Duhok Valisi Prof. Dr. Ali Teter, Dünya Kahvaltı Günü kapsamında Van’da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek konuşmasında bölgesel birliktelik, ortak tarih ve kültürel yakınlık vurgusu yaptı. Bölgede Kürtler, Türkler, Araplar ve Farsların yüzyıllardır bir arada yaşadığını hatırlatan Teter, gelecekte de bu birlikte yaşama kültürünü güçlendirmek zorunda olduklarını belirtti. Bunun bir tercih değil, bölgenin barışı ve refahı için bir zorunluluk olduğunu ifade eden Teter, Kahvaltı Sofrasının da farklı halkları bir araya getiren bu anlayışın somut bir örneği olduğunu söyledi.   Konuşmasında ortak tarihi mirasa da değinen Teter, Kürdistan Bölgesi’nin birçok noktasında Urartu medeniyetine ait eserlerin bulunduğunu belirterek, Van ile bölge arasında tarihsel bağların çok güçlü olduğunu ifade etti. Bu ortak geçmişin, gelecekte geliştirilecek kültürel ve turistik iş birlikleri açısından önemli bir zemin oluşturduğunu vurguladı.   Van’ın son yıllarda gösterdiği gelişime dikkat çeken Duhok Valisi, kenti yıllar önce de ziyaret ettiğini ancak özellikle sahil bandında gerçekleştirilen düzenlemeler ve yatırımlar sayesinde Van’ın çok daha modern ve cazip bir görünüme kavuştuğunu söyledi. Van’ın doğal güzelliklerinden övgüyle söz eden Teter, kentin bir cennet olduğunu, Van Gölü başta olmak üzere sahip olduğu doğal değerlerle bölgenin en önemli destinasyonlarından biri haline geldiğini ifade etti.   Van’ın sahip olduğu tarihi, kültürel ve doğal zenginliklerin uluslararası ölçekte daha fazla tanıtılması gerektiğini belirten Teter, Van’ın birçok Avrupa şehrinden daha güzel bir atmosfere sahip olduğunu dile getirdi. Bölge halkları arasında dil ve kültür bakımından engel bulunmadığını ifade eden Teter, bu yakınlığın turizm, ticaret ve sosyal ilişkilerin gelişmesi açısından önemli bir avantaj sunduğunu söyledi.   Duhok Valisi Prof. Dr. Ali Teter, özellikle Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki vatandaşların Van’ı daha fazla ziyaret etmeleri gerektiğini belirterek, Van’ın hem coğrafi yakınlığı hem de sunduğu turizm olanaklarıyla bölge halkı için cazibe merkezi olduğunu ifade etti. Dünya Kahvaltı Günü vesilesiyle kurulan bu temaslardan dolayı Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Necdet Takva ve ekibine teşekkür ederek iki taraf arasındaki dostluk, ekonomik iş birliği ve kültürel etkileşimin daha da güçlenmesine katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.    Erbil Valisi Omed Khoshnaw: Van Bir Turizm Cennetidir   Erbil Valisi Omed Khoshnaw Van ziyaretinin temelinde Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın davetinin bulunduğunu özellikle vurgulayarak, bu organizasyonun yalnızca bir etkinlikten ibaret olmadığını, aynı zamanda iki şehir arasındaki kurumsal ilişkilerin güçlenmesine hizmet eden önemli bir platform olduğunu ifade etti. Bu vurgu, Van TSO'nun bölgesel diplomasi, ekonomik iş birliği ve şehirler arası ilişkilerde üstlendiği rolün uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu göstermesi açısından önem taşımaktadır.   Van Kahvaltısının kentin güçlü marka değerlerinden biri olduğunu belirten Erbil Valisi, kahvaltının lezzeti ve çeşitliliğiyle yalnızca gastronomik bir ürün değil, aynı zamanda kültürel bir miras niteliği taşıdığını ifade etti. Dünya Kahvaltı Günü'nün bu yönüyle Van'ın uluslararası tanıtımına önemli katkı sunduğunu dile getirdi.   Konuşmasında Van'ın turizm potansiyeline de geniş yer veren Erbil Valisi Omed Khoshnaw, kenti bir ‘’turizm cennet’’ olarak nitelendirdi. Sahip olduğu doğal güzellikler, tarihi değerler, gölü, yaylaları ve kültürel zenginlikleriyle Van'ın bölgenin en önemli turizm destinasyonlarından biri olduğunu ifade etti. Özellikle Van'ın yüksek rakımlı yapısı ve yayla karakterinin kente ayrı bir doğal güzellik kazandırdığını belirtti.   Ziyaret programı kapsamında Necdet Takva ile birlikte gerçekleştirilen esnaf ziyaretlerine değinen Erbil Valisi, Van’ı hareketli ve canlı bir şehir olarak gördüğünü ifade etti. Bu temasların yalnızca protokol düzeyinde kalmayıp doğrudan halk ve ticaret hayatıyla buluşması bakımından önemli olduğunu vurguladı. Esnaf ziyaretleri, iki bölge arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik karşılıklı iradenin sahaya yansıması olarak değerlendirildi.   Erbil Valisi'nin dikkat çeken bir diğer mesajı ise siyasi partilerle gerçekleştirilen görüşmelerde ortaya çıktı. Hem AK Parti hem de DEM Parti temsilcileriyle görüşen Erbil Valisi yapılan temaslarda barış süreci, toplumsal huzur ve istikrar konularının altını çizerek bölgede kalıcı barışın ve güven ortamının ekonomik kalkınmanın, ticaretin ve turizmin ön şartı olduğunu ifade etti. Görüşmelerde ortaya konulan ortak yaklaşımın, bölgesel iş birliği ve kardeşlik ilişkilerinin güçlendirilmesi açısından son derece değerli olduğunu dile getirdi.   Erbil Valisi Omed Khoshnaw ana hatlarıyla Van'ın yalnızca bir sınır şehri değil, aynı zamanda turizm, kültür, ticaret ve diplomasi alanlarında bölgesel çekim merkezi olabilecek güçlü bir potansiyele sahip olduğunu,  Dünya Kahvaltı Günü vesilesiyle kurulan temasların, Van ile Erbil arasındaki ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkilerin daha da derinleşmesine katkı sağlamasını umut ettiğini belirtti.    Dünya Kahvaltı Günü’nü değerlendiren Prof. Dr. Suvat Parin, sözlerini şu çağrıyla tamamladı:   “Van’ın sahip olduğu eşsiz değerleri ulusal ve uluslararası alanda hak ettiği noktaya taşımak için tüm kurumlar ortak bir vizyon etrafında birleşmeli, güçlerini ve imkânlarını aynı hedef doğrultusunda seferber etmelidir. Pergelin hareketli ayağını birlikte çevirerek stratejik merkezlere odaklandığımızda, Van’ın potansiyelini dünyaya daha güçlü şekilde tanıtabilir ve şehrimizi hak ettiği konuma ulaştırabiliriz.” Vanhaberleri  - Van haber  - Yerel Van Haber  - Yerel haberler